Themas

“Had ik maar …”, een theatrale voordracht; “If only I had …”, Engelse versie

Nos-TV 14 juli 2016

fragment uit NOS-uitzending juli 2016

De dramatische voordracht “Had ik maar …” is o.m. onderdeel van de training ‘Oumnia Works’ en geeft een aangrijpend beeld over wat er gebeurt in een gezin, als een dochter of een zoon in korte tijd een eigen weg inslaat en radicaliseert. Twee moeders vertellen wat ze meemaken: “het ergste van het ergste.” Anita Poolman heeft het script geschreven. Quirine van Hoek, violiste, verzorgt de muzikale omlijsting. De voordracht wordt afwisselend gebracht door Anita Poolman, Martine de Moor en Karima el Fillali.
Er is een Engelse versie beschikbaar onder de titel “If only I had …”. Op 15 februari 2017 is deze versie gespeeld onder begeleiding van de begenadigde ud-speler Amer Shanati tijdens the International Conference on Returning Foreign Terrorist Fighters in Den Haag.
Duur: 40 minuten.
Script/spel: Anita Poolman
Vioolbewerking/viool: Quirine van Hoek
Oumnia betekent hoop in het Arabisch, oum moeder. Doel van het de training Oumnia Works is vrouwen bewust te maken van de risico’s die hun kinderen lopen. “Had ik het maar geweten; had ik maar hulp kunnen halen.” Deze hartenkreet van ouders met kinderen die radicaliseerden, vormt het uitgangspunt van de training, die uit zeven modules bestaat en is ontwikkeld door een team van deskundige medeontwikkelaars. Tijdens de intensieve pilotfase hebben de moeders een belangrijke aandeel gehad in het vervolmaken van de training.
De training is een initiatief van Karima Sahla, directeur van Steunpunt Sabr/Den Haag, en wordt gefaciliteerd door Gemeente Den Haag. Vanaf januari 2017 is de training landelijk uitgerold. (Informatie Oumnia Works: 06-14427888, www.oumniaworks.nl)

‘Een Snoer van Parels’, verhalen over verwondering, hoop, veerkracht en verbinding

Tijdens de training ‘Een Snoer van Parels’ vertellen de deelnemers elkaar verhalen over hun levenservaringen, hun dromen, etc. Parels! Ze inspireren elkaar, schrijven hun verhalen op, maken gedichten. Al werkende weg krijgen ze onderricht in ‘hoe schrijf ik een tekst’ en ‘hoe presenteer ik mezelf’. De sessies kunnen resulteren in een bundel of een presentatie/lezing. Het allerbelangrijkste is de ontmoeting. Door verhalen leren we immers de ander kennen, geven we kleur aan de samenleving en rijgen we een kostbaar snoer van gave, gebarsten of glanzende parels.
De training is maatwerk. Van tevoren worden de wensen geïnventariseerd.
Aantal sessies: 6
Duur: 2 uur per sessie
Aantal deelnemers: 15
Organisatie: Stichting Beleef Taal/Anita Poolman Producties
Samenstelling training en begeleiding: Anita Poolman

In de periode januari – maart 2018 is het project uitgevoerd in de Haagse wijk Laak. Op 8 maart lazen deelnemers voor uit eigen werk in het Laaktheater. Binnenkort komt de bundel ´Iedereen is kostbaar´ uit.

Een Snoer van Parels-lezing

Een groot geheim, een Poolse jeugdvoorstelling met een Nederlands tintje

Een Poolse jeugdvoorstelling met een Nederlands tintje door de Poolse Theatergroep Medea. Wie zijn we eigenlijk? Wat is nu toch het geheim …… ? We doen een plechtige belofte: nooit zullen we verklappen wat we hier gezien en gehoord hebben!
Laaktheater, Den Haag
13 en 27 november 2016
12 februari 2017

foto: Daniel Kempisty

foto-daniel-kempisty

“Er was eens …”, een cursus over de magie van verbeelden, (toneel)spelen en sprookjes

“Wie sprookjesogen heeft, ziet een wereld vol wonderen.” (H.C. Andersen)

Toneelspelen is een prachtig middel voor een kind om zichzelf en de omgeving te ontdekken. Kinderen vinden het heerlijk om “te doen alsof”, te fantaseren en te spelen.

Tijdens deze speelse ontdekkingsreis leren de leerlingen de basisbeginselen van (toneel)spelen. Ze leren zich bewust te bewegen in de ruimte; hun stem op verschillende manieren te gebruiken; te bewegen en te voelen als een ander: als een heks, reus, dwerg, prins, prinses, dier, etc. Ze leren, wat er allemaal gebeurt in sprookjes: goede en kwade dingen.

Alles draait om de verbeelding in het speellokaal dat wordt omgetoverd in een magische toneelruimte.

Doelgroep: groepen middenbouw basisonderwijs

Aantal leerlingen: maximaal 15

Duur: 10 sessies van 1 uur per week (in overleg kan de duur worden aangepast)

In het kader van ‘Verlengde Schooldag’ of anderszins

(Helen Parkhurstschool, Den Haag van april tot oktober 2016)

repetitie Repelsteeltje

NT2-over en met school

“Het woord is de woning van taal en gevoel.”
(S. Vinkenoog)

‘NT2-over en met school’ is een NT2-cursus op maat voor moeders van de Dalton Basisschool Helen Parkhurst, Escamp. Taalbeleving en taalplezier zijn essentiële uitgangspunten. Het lesprogramma is speciaal ontwikkeld en gebaseerd op behoeften en wensen van de cursisten. De betrokkenheid met de school wordt bevorderd. Een combinatie van kennisoverdracht (taalregels/woordenschat/spreekvaardigheid) en taalbeleving: bezoeken aan bibliotheek en museum, een excursie door een Haags park, deelname aan schoolse activiteiten, uitwisseling van diverse kunstuitingen, zoals gedichten en poëzieregels:

Y tu me preguntas que es la musica?

En jij vraagt mij wat muziek voor mij is?

Muziek is leven.

Muziek is lucht.

Muziek is aarde.

Muziek ben jij!

(Toni Otero Vittori)

Van 2012 tot 2015 is de cursus georganiseerd onder de vlag van Taal in de Buurt, een initiatief van gemeente Den Haag, in samenwerking met Stichting Beleef Taal. Sinds de gemeente in september 2015 de subsidie heeft stopgezet ligt de organisatie bij Anita Poolman Producties en de Helen Parkhurstschool.

foto: Mieke Schlaman

Mauritshuis, Den Haag (foto: Mieke Schlaman)

“We moeten vluchten!”, herinneringen van een Haags meisje tijdens de bezettingsjaren

foto: René Verleg

foto: René Verleg

De generatie die de oorlog heeft meegemaakt wordt kleiner en kleiner, maar het verdriet, de herinneringen komen nog regelmatig naar boven. Onder oorlog zet je niet zomaar een streep. De voorstelling “We moeten vluchten!” is grotendeels gebaseerd op waargebeurde gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog. De oorlog bepaalt sluipend en steeds dramatischer het dagelijkse leven van een kunstenaarsgezin waarin theater en muziek centraal staan.
Barbara is een levenslustig meisje. Ze woont met haar ouders, haar zus Anna en haar broer Chris in Den Haag. Haar vader is acteur, een onzeker bestaan. Er is al jarenlang crisis. Veel mensen zijn werkloos. Haar ouders houden van elkaar, maar ze ruziën vaak. Meestal over geld. Als pappa piano speelt, vallen alle zorgen weg. Barbara heeft drie hartsvriendinnen: Eva, Wies en Katja. Ze vormen een klavertje vier: vier blaadjes verbonden door één steel. Een klavertje vier, dat geknakt wordt door de oorlog. De gekleurde zeeprestjes, die na de oorlog worden bewaard in glazen potten bovenin de keukenkast, staan symbool voor de traumatische oorlogsherinneringen.

De voorstelling wordt gespeeld in scholen, bibliotheken, wijkcentra, kleine theaters, etc.; is geschikt voor 10 jaar en ouder.

-scenario/spel: Anita Poolman
-viool/muziekkeuze: Quirine van Hoek
-bron: ‘Gekleurde zeeprestjes’, uitgeverij Anita Poolman Producties, Den Haag 2014/2015

facebookpagina “We moeten vluchten!”

 

‘De kloeke Tesselscha’, een voordracht

'De kloeke Tesselscha'

Elck syn waerom
Maria Tesselschade (1594 – 1649)

Er is geen stad in Nederland of er is wel een straat of plein naar haar genoemd. Wie was nu eigenlijk Maria Tesselschade? Geboren op 25 maart 1594 in Amsterdam als derde dochter van Roemer Visscher kreeg ze bij haar doop de naam Tesselscha aan haar eigenlijk naam Maritgen toegevoegd. Een naam die haar vader haar gaf als herinnering aan de schade die hij leed als scheepsassuradeur toen enkele maanden voor haar geboorte een vloot schepen vrijwel geheel verging in een herfststorm voor de kust van Texel. Ze kreeg net zoals haar broer Pieter en zuster Anna een veelzijdige opleiding in o.m. allerlei vreemde talen, zingen, tekenen, schilderen, dichten en glas graveren. Ze werd ook geprezen om haar bloemsierkunst: een heel vergankelijke kunst.

Net zo vergankelijk bleken haar andere kunstuitingen, waarvan geen spoor is terug te vinden, op enkele gedichten na. Ze leeft voort in de woorden van haar tijdgenoten en dat waren niet de eerste de besten: P.C. Hooft, Brederode, Constantijn Huygens, Barlaeus, etc. Anna en vooral Tesselschade waren de ziel van het gezelschap in hun vaders huis en later bij logeerpartijen op het Muiderslot waar veel intellectuelen te gast waren bij slotvoogd P.C. Hooft. Tesselscha trouwde met oud-officier Allard Crombalgh. Ze kregen drie dochters. Man en kinderen zou ze overleven.

Het is fascinerend te zien hoe Tesselschade rustig haar eigen weg gaat in haar huwelijkskeuze en in haar geloof. Later keert ze openlijk terug naar het rooms-katholieke geloof, nog niet lang daarvoor in de Republiek afgezworen. Haar raadselachtige zinspreuk “Elck syn waerom” heeft een diepe zin. Ze is zich bewust, dat op de bodem van ieder hart wensen sluimeren die naar het onbereikbare zich uitstrekken en van welke niemand rekenschap kan geven.
Duur: 40 minuten

Bron:
-‘Het volk met lange rokken’, Elisabeth Keesing, E. Querido’s Uitgeverij BV, 1987
-voorwoord van Joan A. Patijn-Bijl de Vroe in brochure van solovoorstelling ‘De Kloeke Tesselscha’, 1987
-‘Een onwaerdeerlycke vrouw’, brieven en verzen van en aan Maria Tesselschade, Dr. J.A. Worp

‘Constanter’, een voordracht

'Constanter', monoloog

Dat noyt geen levend mensch min ledigh heeft geleeft
Constantijn Huygens (1596 – 1687)

Constantijn Huygens was zoon van Suzanne Hoefnagel, telg uit een Antwerpse koopliedenfamilie, en Christiaen Huygens, secretaris van de Raad van State. Na thuis een voorbeeldige opvoeding genoten te hebben, studeerde hij rechten in Leiden. In 1625 werd hij secretaris bij Prins Frederik Hendrik. Tot aan zijn dood zou hij drie prinsen van Oranje dienen. Een man van zeldzame ontwikkeling en betekenis op allerlei gebied met open oog voor nieuwe ontwikkelingen in kunst en wetenschap. Hij was kunstkenner en -adviseur, schrijver/dichter en musicus/componist. Zijn vrouw, Suzanne van Baerle, stierf op jonge leeftijd. Al vroeg stond hij dus alleen voor de opvoeding van zijn vijf kinderen. Zijn zoon Christiaen werd een wereldberoemde wis- en natuurkundige. Op 91-jarige leeftijd overleed Constantijn Huygens in ‘s-Gravenhage.

Waarom een voordracht over Constantijn Huygens? Jaren geleden kwam ik regelmatig op zijn buiten Hofwijck in Voorburg. Ik raakte steeds meer geïnteresseerd in deze veelzijdige man in wie je als het ware de hele cultuur van de Gouden Eeuw ziet weerspiegeld. Wat mij, afgezien van die ongelooflijke veelzijdigheid en kennis, treft, is de menselijkheid die uit zijn dichtwerk straalt. Hij was, altijd relativerend en intensief met dezelfde wonderlijke grote en kleine dingen in het leven bezig als waarvan wij nu zo vervuld zijn … Daarbij bediende hij zich van een nuchtere zelfspot: soms melancholiek, ontroerd; dan weer uitgelaten, vol humor en ook vlijmscherp. “Constanter” was zijn lijfspreuk. Hij streefde naar standvastigheid van geest en gemoed.

De voordracht ‘Constanter’ geeft maar een minuscuul deel van hetgeen Huygens op literair gebied heeft geproduceerd. ’t Is een persoonlijke keuze met als leidraad: Huygens’ levensloop.
Duur: ca. 40 minuten

De monoloog ‘Constanter’ is destijds in 1984 in première gegaan in Hofwijck daarna seizoenen lang te zien geweest in Nederland en België. Regie: Kees Coolen

‘Noem mij maar Kartini’

foto: Döne Aktas

Museon Den Haag (foto: Döne Aktas)


Vraag me niet wat ik wíl, vraag me wat ik mág
Kartini (1879 – 1904)

“Noem mij maar Kartini” was het typerende en bescheiden antwoord van Raden Adjeng Kartini op de vraag van een Nederlandse correspondentievriendin, hoe ze aangesproken wilde worden.
Brieven voornamelijk gericht aan mevrouw Abendanon, echtgenote van de directeur van het Departement van Onderwijs, Eredienst en Nijverheid, vormen de basis van de monoloog “Noem mij maar Kartini”. Ze zijn geschreven in de periode 1900 – 1904.

Toen ik jaren geleden een korte levensbeschrijving over Kartini las en wat later haar vele brieven, raakte ik onder de indruk van haar persoonlijkheid. Niet alleen door haar prachtige Nederlandse taalgebruik, maar ook door haar wilskracht, haar warmte en vooral door haar moed. Een jonge vrouw die in díe tijd – de vorige eeuwwisseling – opkwam voor de rechten van de vrouw, voor de rechten van haar landgenoten. Ondanks de tegenwerking die ze ondervond van haar naaste omgeving, ondanks de strenge inlandse gebruiken (de adat) die haar “kooiden”, hield ze vast aan haar idealen en ideeën. Keer op keer moest ze pijnlijke teleurstellingen incasseren en iedere keer weer zag ze een opening om toch haar doel te bereiken.
Tijdens het lezen van de brieven genoot ik van de ingetogen maar ook passievolle ontboezemingen van Kartini, van haar genegenheid voor haar familie en van haar grote liefde voor de Javaanse cultuur en natuur: de gamelanmuziek, het houtsnij- en goudsmeedwerk, de textiele kunst en niet te vergeten de zee.

De brieven hebben een eeuw later niets aan kracht ingeboet en geven een aangrijpend beeld van een leven van een regentendochter in het voormalige Nederlands-Indië dat bepaald werd door inlandse tradities, uithuwelijking, polygamie, invloeden van het kolonialisme en de westerse cultuur.

-tekst- en speladviezen: Trins Snijders
-duur: 90 minuten*
-eerste voorstelling: Theater Zwembad De Regentes, 19 oktober 2006
(*) Er zijn verschillende versie beschikbaar die in overleg aangepast kunnen worden. De voorstelling leent zich – indien gewenst – voor een nagesprek.

Anita Poolman werkt regelmatig samen met danseres Romanita Santoso. Deze versie van ‘Noem mij maar Kartini’ (een compositie van dans en woord) wordt afgewisseld met speciaal op de monoloog toegespitste Javaanse dansimprovisaties.

‘Kidung Agung’/het Hooglied van Koning Salomo

Hoogl 09kl RGB (Custom)
Ono Kidung

Er is een lied
Een lied vol betekenis
Een lied van liefde
Kidung Agung
Hooglied
Lied der liederen

De voorstelling is een samensmelting van voordrachtskunst en Javaanse dans en is gebaseerd op fragmenten uit het oudtestamentische Bijbelboek Hooglied van koning Salomo. ‘Kidung Agung’, de titel voor Salomo’s Hooglied in de Javaanse bijbel, is een vertelling die het nabije en verre Oosten met het Westen verbindt.

Anita Poolman speelt de sterk beeldende, oosters getinte en prachtig poëtische teksten. De gamelanmuziek is uitgekozen door Romanita Santoso, die geïnspireerd door de rijke poëzie de choreografie heeft gemaakt: een combinatie van hoofse Javaanse klassieke danstaal en -techniek en moderne bewegingsexpressie.

De teksten zijn uit de Naardense Bijbel. Voor deze uitgave is de vertaler, Pieter Oussoren, teruggegaan naar de oorspronkelijke bronteksten.

-muziekkeuze, choreografie, dans: Romanita Santoso
-voordracht: Anita Poolman
-muziek: gamelanmuziekopnames (midden- en west-Javaans)
-duur: 60 minuten (excl. pauze); 30 minuten (lunchvoorstelling o.i.d.)
-kostuums en rekwisieten: Henny Breton van Groll en Romanita Santoso
-productie: Stichting Wisma Ulah Budaya, 2011

“Het begint met taal”, maatwerkworkshops en -cursussen

“Het begint met taal”
De kracht van het woord is groot. We luisteren of we luisteren niet; we begrijpen of we begrijpen niet. Dat is en was zo van alle tijden.

Kennis over onszelf ontwikkelen we door opgedane ervaringen maar ook door kennis van de ander. Die kennis van de ander krijgen we door gesprekken, door brieven, verhalen, gedichten. Het uitwisselen van ervaringen, van verhalen verrijkt ons, doet ons elkaar begrijpen, leert ons accepteren. Woorden ontroeren, maken blij, maar kwetsen ook. Het schrijven helpt ons omgaan met emoties, helpt ons gedachten te ordenen, helpt ons ook tot inzicht te komen. Dat is dus de kracht van het woord.

Taalworkshop op maat (poëzie/proza/verhalen vertellen-presentatie)

Tijdens workshops of bijeenkomsten zetten de deelnemers onder begeleiding van Anita Poolman gedachten of ervaringen op papier en delen die met elkaar. Het kan zijn dat dit resulteert in de totstandkoming van een bundel of een presentatie, afhankelijk van de gemaakte afspraken. Tijdens een intakegesprek worden afspraken gemaakt over de organisatie, de opbouw en de inhoud/het thema van de workshop.

Een voorbeeld is de maatwerkworkshop ‘Juweeltjes van verhalen’ voor medewerkers van het Haags Historisch Museum (2009-2010):

‘Juweeltjes van verhalen’ een workshop over de kunst van het verhalen vertellen
Bij het luisteren naar een verhaal krijgen de oren ogen. (Arabisch spreekwoord)

foto: Haags Historisch Museum

foto: Haags Historisch Museum

We vertellen – onbewust – de hele dag door. Vaak zonder ons af te vragen hoe we overkomen: hoe klinkt mijn stem; praat ik duidelijk; kom ik rustig of druk over; kijk ik mijn gesprekspartner met een open vizier aan of juist niet; maak ik mijn zinnen af? Wat is toch de reden dat de ene verteller zijn luisteraar raakt, en de andere niet? De kunst van het verhalen vertellen is een individuele zoektocht. Het is een kwestie van bevlogenheid, bewust worden en blijven en beleven. Het woord is essentieel, maar ook je eigen lichaam, basisinstrument bij het vertellen, speelt een belangrijke rol.

-workshop op locatie
-aantal: 8 – 10 deelnemers
-duur: ca. 1,5 uur (in overleg)

‘Alles in de wind’, spel- en taalproject (onderbouw basisschool)

Alles in de wind-hoofdpersonen

Met behulp van poëzie en versjes komen kinderen in aanraking met verschillende (taal)aspecten, zoals klank, rijm, articulatie, betekenis en gevoelens. Door middel van spel en improvisatie worden ze gestimuleerd hier zelf actief mee aan de slag te gaan. Aangesloten wordt bij de taalmethode waarmee de school werkt.

De lessen zijn een mengeling van taalbeleving, (poppen)toneel, spel en improvisatie en zijn – in overleg – gebaseerd op begrippen die in de klas worden behandeld.

In een van de versies van “Alles in de wind” is tijdens iedere les ondeugende, maar verdrietige poëziepaljas Olleke Bolleke van de partij. Hij is zijn zusje Rosa kwijt geraakt. Ze is verdwaald in dromenland. Alleen een heel oude toverspreuk kon haar terughalen: “Hebban olla vogala …..” Wat was toch het laatste woord van de spreuk? Brommerige mijnheer Zwaan biedt zijn hulp aan. De lessen blijven tot en met de feestelijke afsluitingsbijeenkomst spannend. Uiteindelijk wordt Rosa teruggevonden. Eind goed al goed!

Spel en leiding Anita Poolman

Activiteiten
-aantal lessen: 6 (in overleg aan te passen)
-duur les: ca. 45 minuten
-feestelijke afsluiting voor ouders/verzorgers/leerkrachten
-bundel met lesmateriaal

Voorbereiding:
-Van tevoren neemt Anita Poolman contact op met de leerkracht. Afspraken worden gemaakt over de opzet van de lessen, rekeninghoudend met de samenstelling van de groep en de taalmethode (piramide, schatkist, etc.).

Bestemd voor:
– groep 2/3
– in overleg: onder schooltijd; naschoolse opvang; verlengde schooldag/-tijd

“De wind zat een verhaaltje voor te lezen”, cursus over de magie van vertellen, voorlezen en voordragen (middenbouw basisschool)

“De wind zat een verhaaltje voor te lezen”, een cursus over de magie van vertellen, voorlezen en voordragen
rondom verhalen, sprookjes en gedichten van Annie M.G. Schmidt onder begeleiding van Anita Poolman

De wind zat een verhaaltje voor te lezen
aan zeven boterbloemen in het gras

Hoe lees je deze regel voor?  Met spanning in je stem of met verbazing? Spreek je alle woorden duidelijk uit? Bestaat het echt? Kan de wind een verhaal voorlezen ….? Het is spannend en heerlijk om een gedicht of verhaal te vertellen aan een publiek en dit samen te beleven; het is heerlijk om een tekst uit te beelden en te beleven …. De verhalen worden werkelijkheid, worden écht! Dat is magie, is betovering, is een sprookje …. vertellen, fantaseren en meebeleven.

De leerlingen leren de basistechnieken van voorlezen en voordragen. Ze leren hoe ze om kunnen gaan met spanning; ze leren hoe ze hun stem kunnen gebruiken, hun adem; ze leren meer over hun houding. Handig en zinvol voor toekomstige spreekbeurten, presentaties, etc. Hun verbeelding, hun fantasie wordt geprikkeld. Ze verplaatsen zich in de situaties, in de gevoelens van de personages, van anderen  ….

-aantal lessen: in overleg
-lesduur: 60 minuten
-ruimte: klaslokaal, speellokaal
-lesmateriaal: map met lesmateriaal en verhalen/gedichten

Van tevoren worden nadere afspraken gemaakt over de opzet rekeninghoudend met wensen, samenstelling van de groep, etc.

Periode 5 oktober t/m 14 december 2015: Dalton Basisschool Helen Parkhurst, Den Haag in het kader van de Verlengde Schooldag

De magie van voorlezen en voordragen-een cursus rondom het werk van A.M.G. Schmidt

De magie van voorlezen en voordragen-een cursus rondom het werk van A.M.G. Schmidt

 

‘De wonderlijke wereld van poëzie’, poëziecursus (midden- en bovenbouw basisschool)

Poëzie gaat over wat je ziet, hoort, ruikt, proeft en voelt. Poëzie kan over heel gewone en heel bijzondere dingen gaan. Poëzie is magie. Het is leuk en spannend om met weinig woorden veel te zeggen, om heel stil te bedenken wat je opschrijft, hoe je de woorden opschrijft. Het is fijn om gedichten te lezen, om te luisteren naar elkaars dichtregels, erover te praten, om gedichten voor te lezen … Anita Poolman neemt leerlingen van groepen 4 t/m 8 ” aan de hand door “de wonderlijke wereld van poëzie”. Het poëzieproject is opgebouwd uit drie elementen. De jonge dichters dromen, toveren en spelen met woorden en maken wens-, kleur- en droomgedichten; maken kennis met Nederlandse dichters en praten met elkaar over de inhoud van de gedichten; lezen voor uit eigen of andermans dichtwerk. (Hoe doe je dat? Laat je de woorden van binnen, in je hoofd, ontstaan? Kijk je het publiek aan? Hoe klinkt je stem? Is het normaal dat je het eng vindt? Wat gebeurt er met je adem?) De gedichten (groeps- en individuele gedichten) worden bijeen gebracht in een poëziebundel, zodat de leerlingen kunnen nagenieten van hun dichtregels. Bij de afsluiting van het project ontvangen ze een oorkonde voorzien van een eigen dichtregel. (Het is mogelijk het project in te passen in bijvoorbeeld een themaweek, Kinderboekenweek of aan te passen aan de gehanteerde taalleerlijn.)
Voorbereiding:
– Van tevoren neemt Anita Poolman contact op met de leerkracht. Afspraken worden gemaakt over de opzet van de lessen, rekeninghoudend met de samenstelling van de groep en – indien gewenst – de taalleerlijn
Bestemd voor:
– groep 4 t/m 8
Aantal en duur:
– tijdens schooltijd: 3 lessen van max. 60 min. per groep
– naschoolse opvang/verlengde schooldag/schooltijd: in overleg

Mauritshuis, Den Haag

Het meisje met de parel, Johannes Vermeer, Mauritshuis, Den Haag

Ze is zo mooi als mijn buurmeisje
maar dan drie eeuwen terug.
Ze is zo verlegen
aan haar mond te zien.
Ze lijkt zo ernstig als iemand
die zittend slaapt met haar ogen open.
Ze maakt met haar schoonheid
vieze kleren van vuil naar schoon.
(Roemer van Sinttruijen, groep 6)

‘Betoverde Wereld, muzikaal sprookje over donker en licht, over verdriet en schoonheid ‘

DSC_0390 (Custom)

foto: Mieke Schlaman

Muzikaal sprookje voor kinderen van 9-12 jaar

Lang geleden woonden er eens twee koningskinderen in een paleis zonder liefde. De strenge koning was druk met zijn leger. De koude koningin was alleen maar op zoek naar een prins en een prinses, die met de twee koningskinderen moesten trouwen. Ze had nergens anders tijd voor. Dan was er ook nog de boze en wrede gouvernante. De twee koningskinderen waren ongelukkig en bang, maar ze hadden elkaar en ze hielden van muziek. Vooral de betoverende klanken van de bijzondere luit, Prins Dikbuik, verwarmden hun hart en gaven toverkracht. De prinses trouwde en ze toverde de grauwe stad waarin ze ging wonen in de mooiste stad van heel Europa. Haar broer, de prins, werd een krachtige en machtige koning. Als ze bij elkaar op bezoek kwamen, speelden ze samen altijd op de luit … en zo verjoegen ze hun donkere kinderjaren!
Verteller: Anita Poolman
Luit: Ciska Mertens en Earl Christy
Duur: 45 minuten
Geschikt voor kleine theaters, basisscholen, bibliotheken e.d.

Ik weet het niet, ik weet het wel,
maar nu weet ik het zeker!
Al is het leven nog zo wonderbaarlijk goed of slecht,
ik blijf erin geloven:
in het donker – in het stikdonker,
in moeilijke en gevaarlijke tijden,
eens wordt het licht …
(Goethe/vrije vertaling)

‘Poëzie aan huis of elders’, een poëziebeleving

‘Is mij een’ voddery gevallen uyt de penn?’

De 17de-eeuwer Constantijn Huygens herlas maanden later een gedicht van zijn hand om er zeker van te zijn, dat het hem nog net zo bekoorde als bij de totstandkoming. Pas dan liet hij het anderen lezen en ging hij over tot publicatie.

Poëzie raakt iedereen. Je kunt een gedicht in stilte ondergaan of je kunt met anderen de magie van de woorden delen.
Onder het motto ‘Is mij een’ voddery gevallen uyt de penn’ leidt Anita Poolman poëziemiddagen of -avonden. De bijeenkomst wordt opgebouwd rondom gedichten die de deelnemers mooi, leuk of intrigerend vinden. Anita Poolman zet in een introductie een aantal facetten van de poëzie uiteen. Daarna lezen de deelnemers de gedichten, delen ze hun bevindingen en raken ze al of niet bevlogen door de woordkunst. “In het leven … en ook in de taal zijn nuances alles”, schreef Louis Couperus eens. En zo is het ook.

Duur: ca. 1,5 uur (opbouw van het programma in onderling overleg)
Maximaal aantal deelnemers: 10 (bij meer deelnemers nader overleg over inhoud/opbouw programma)
Drie weken voor de bijeenkomst leveren de deelnemers hun gedichtenkeuze aan.

Na afloop van de bijeenkomst wordt een bundel op maat uitgereikt.

poëzieworkshop 'De mens', 2013

poëzieworkshop ‘De mens’, 2013

Mens is een zachte machine,
een buigbaar zuiltje met gaatjes,
propvol tengere draadjes
en slangetjes die dienen
voor niets dan tederheid
en om warmer te zijn dan lucht.
Och, hij heeft ademzucht
en hart-arbeid.
(dichtfragment uit ‘Mens’, Leo Vroman)

Voordrachten op maat

Gedurende dertig jaar stelt Anita Poolman in opdracht voordrachten samen ter gelegenheid van de meest uiteenlopende bijeenkomsten of evenementen variërend van de overhandiging van een rapport aan een staatssecretaris, de startbijeenkomst van de Academie voor Overheidscommunicatie, de herdenking van de sterfdag van Constantijn Huygens, studiebezoeken van communicatieadviseurs uit Oost-Europa tot afscheidsrecepties en huwelijken. Van 1981 tot 2011 verzorgde ze jaarlijks in mei korte voordrachten voor onder andere de Dodenherdenking op de Grebbeberg.

Het gesproken woord geeft een aparte dimensie aan een bijeenkomst. Het doet een gezelschap even stilstaan bij de essentie. ’t Maakt niet uit of die essentie ernstig, weemoedig of blij van toon is.

“Woorden hebben vleugels, stijgen tot de hemelse hoogten en duren tot in de eeuwigheid”, sprak een rabbijn in Litouwen eens …

een besloten middag gevuld met Couperus-voordrachten

een besloten middag gevuld met Couperus-voordrachten, Louis Couperus Museum (foto: Ellis Mensinga, 2014)

‘Van Nutteloozen Toeschouwer tot Voordrachtskunstenaar’

een voorstelling over de laatste jaren van Louis Couperus

“Het bewustzijn is over mij gekomen, dat ik niet anders ben dan een toeschouwer …” Louis Couperus, augustus 1914

“Het bewustzijn is over mij gekomen, dat ik niet anders ben dan een toeschouwer …”
Louis Couperus, augustus 1914

Anita Poolman draagt voor uit werk van Louis Couperus: een keuze uit zijn aangrijpende feuilletons in briefvorm en uit zijn voordrachten tussen 1915 – 1923.
Romanita Santoso lardeert en omlijst de voorstelling met pianowerken van Nederlandse componisten.
In 1915 keerden Louis Couperus en zijn vrouw Elisabeth na een jarenlang verblijf in het buitenland terug naar Den Haag. In de zomer van het jaar daarvoor verbleven ze in München en werden ze overvallen door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Onzekere en spannende weken braken aan. Hij voelde zich een “nutteloze toeschouwer”. Hij probeerde zijn tijd te begrijpen en legde dit op indringende wijze vast in brieven, die later gepubliceerd zouden worden in het dagblad Het Vaderland. Kort na zijn terugkeer werd hij gevraagd lezingen te houden. Zijn optredens waren een ware rage. Hij ontpopte zich als een ware voordrachtskunstenaar.

De levensvragen die Couperus zich stelde, zijn nog altijd onze vragen. Hoe kan een mens zichzelf overeind houden in een wereld waarin alles vergankelijk is, waarin geen blijvend houvast te vinden is in geloof, filosofie, ideologie …? (Bas Heijne uit zijn essay: Angst en schoonheid, De Bezige Bij, 2013)

scenario/spel: Anita Poolman
muziekkeuze/piano: Romanita Santoso
speladvies: Trins Snijders
duur: avondvullend (een verkorte versie is in overleg mogelijk)
muziek: pianowerken van Alexander Voormolen, Van den Sigtenhorst Meyer, Jaya Suprana

eerste voorstellingen in Theater Branoul: 12, 13 en 15 november 2015

facebookpagina ‘Van Nutteloozen Toeschouwer tot Voordrachtskunstenaar’

‘Jemand’

Literaire Salon-Haagse Kunstkring-23 maart 2014

Een voordracht over Bertha von Suttner met een vleugje Couperus

Bertha von Suttner (1843-1914) was een markante en gepassioneerde vrouw. Onvermoeibaar wijdde ze haar leven aan een van de mooiste idealen van de beschaving: de vrede.
Ze initieerde congressen over vrede en ze nam het initiatief tot de oprichting van vredesbewegingen. Ze pleitte voor een internationaal Hof van Arbitrage en ze heeft een belangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming van het Vredespaleis in Den Haag. Ze was een begenadigd schrijfster (roman ‘Die Waffen nieder’) en spreekster. Haar bevlogen speeches in Europa en Amerika zijn hiervan het bewijs. Citaten hieruit vormen de basis voor de indringende voordracht ‘Jemand’. Ze stierf vlak voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, waar Louis Couperus in München een paar maanden later getuige van was.

De eerste uitvoering was tijdens de Salon Vrouwen, Vrede en Recht op 21 september 2013 in het Kuhrhaus t.g.v. de viering van 100 jaar Vredespaleis. Het gedachtegoed van Bertha von Suttner blijft actueel en inspirerend.

Script/spel: Anita Poolman
Duur: 45 minuten (aanpassing mogelijk)

‘De kunst van vertellen, voordragen en presenteren’, workshop over spreekvaardigheden en presentatietechnieken

foto René Verleg

foto René Verleg

Workshop spreek- en presentatievaardigheden

Inhoud

Onder het motto “Elke presentatie, speech, voordracht, etc. is een generale repetitie voor de volgende” maken de deelnemers op een ontspannende en inspirerende manier kennis met verschillende basisaspecten van spreekvaardigheid en presentatietechniek. Kernbegrippen zijn taalbeleving en maatwerk. Wat komt er allemaal kijken bij het voeren van een gesprek, het vertellen van een verhaal, het presenteren van een plan, het voordragen van proza of poëzie?
Belangrijke elementen zijn verbeelding/fantasie, expressie, concentratie, maar ook (technische) aspecten als de opbouw en stijl van een tekst, lichaamshouding, ademtechniek, stemgebruik, tekstbehandeling. Dit alles is toegespitst op het kennisniveau van de deelnemers. Er is ruimte voor eigen wensen, die van tevoren worden opgegeven.

Iedere sessie heeft een vaste opbouw en begint met adem- en stemoefeningen. Op basis van improvisaties en opdrachten wordt er geoefend en gerepeteerd. De nadruk ligt op het behoud van eigen stijl en zeggingskracht.

Doel

Als je met elkaar – in een oprechte en vertrouwelijke sfeer – de juiste snaar weet te raken, dan kun je grenzen overschrijden. Door de opgedane kennis van de basiselementen, door de oefeningen en het uitwisselen van ervaringen hebben de deelnemers handvatten aangereikt gekregen, die hen helpen, tot steun zijn bij de voorbereiding van toekomstige situaties: het voeren van een lastig gesprek, het houden van een presentatie, etc. Daarnaast is het de bedoeling dat hun zelfvertrouwen is gegroeid nu ze hun sterke punten kennen en ze bijvoorbeeld beseffen dat een gezonde spanning erbij hoort en een positieve uitwerking kan hebben.

Opzet

-aantal sessies: in overleg
-maximaal aantal deelnemers: ca. 15
-van tevoren vindt een intakegesprek plaats en worden de wensen en behoeften van de deelnemers geïnventariseerd (maatwerk)
-les-/documentatiemateriaal in handige mappen (maatwerk)

Gekleurde zeeprestjes – onder oorlog zet je niet zomaar een streep, een publicatie

Sonja Poolman door Otto Dicke-8 februari 1943 b

portret Sonja Poolman (Otto Dicke, 1943)

‘Gekleurde zeeprestjes’ is opgedragen aan de grootouders en stralende moeder van Anita Poolman. De angsten, de gevoelens, de ervaringen, de beelden, de geluiden en de geuren zijn niet te beschrijven of te verbeelden. En toch moeten latere generaties het ermee doen …

Barbara is een vrolijk meisje. Ze woont met haar ouders, haar oudere zus Anna en haar broer Chris in Den Haag. Haar vader is acteur. Er is al jarenlang crisis. Veel mensen zijn werkloos. Haar ouders houden van elkaar, maar ze ruziën vaak. Meestal over geld. Als pappa piano speelt, vallen alle zorgen weg. Op school kan Barbara met iedereen in de klas goed opschieten. Barbara heeft drie schoolvriendinnen: Eva, Wies en Katja. Ze vormen een klavertje vier: vier blaadjes verbonden door één steel. Een klavertje vier, dat geknakt wordt door de oorlog Barbara schrijft af en toe in een schriftje wat ze meemaakt.
De gekleurde zeeprestjes, die na de oorlog worden bewaard in glazen potten bovenin de keukenkast, staan symbool voor de traumatische oorlogsherinneringen.
Het boekje vormt de basis van de voorstelling “We moeten vluchten!”.

uitg. Anita Poolman Producties
te koop:
– via info@anitapoolman.com
– Haagse Kunstkring, Denneweg 64, 2514 CJ Den Haag
ISBN 978-90-820265-1-1
prijs: € 5,00,
exclusief verzendkosten