Voorstellingen

“We moeten vluchten!”, herinneringen van een Haags meisje tijdens de bezettingsjaren

foto: René Verleg

foto: René Verleg

De generatie die de oorlog heeft meegemaakt wordt kleiner en kleiner, maar het verdriet, de herinneringen komen nog regelmatig naar boven. Onder oorlog zet je niet zomaar een streep. De voorstelling “We moeten vluchten!” is grotendeels gebaseerd op waargebeurde gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog. De oorlog bepaalt sluipend en steeds dramatischer het dagelijkse leven van een kunstenaarsgezin waarin theater en muziek centraal staan.
Barbara is een levenslustig meisje. Ze woont met haar ouders, haar zus Anna en haar broer Chris in Den Haag. Haar vader is acteur, een onzeker bestaan. Er is al jarenlang crisis. Veel mensen zijn werkloos. Haar ouders houden van elkaar, maar ze ruziën vaak. Meestal over geld. Als pappa piano speelt, vallen alle zorgen weg. Barbara heeft drie hartsvriendinnen: Eva, Wies en Katja. Ze vormen een klavertje vier: vier blaadjes verbonden door één steel. Een klavertje vier, dat geknakt wordt door de oorlog. De gekleurde zeeprestjes, die na de oorlog worden bewaard in glazen potten bovenin de keukenkast, staan symbool voor de traumatische oorlogsherinneringen.

De voorstelling wordt gespeeld in scholen, bibliotheken, wijkcentra, kleine theaters, etc.; is geschikt voor 10 jaar en ouder.

-scenario/spel: Anita Poolman
-viool/muziekkeuze: Quirine van Hoek
-bron: ‘Gekleurde zeeprestjes’, uitgeverij Anita Poolman Producties, Den Haag 2014/2015

facebookpagina “We moeten vluchten!”

 

‘Noem mij maar Kartini’

foto: Döne Aktas

Museon Den Haag (foto: Döne Aktas)


Vraag me niet wat ik wíl, vraag me wat ik mág
Kartini (1879 – 1904)

“Noem mij maar Kartini” was het typerende en bescheiden antwoord van Raden Adjeng Kartini op de vraag van een Nederlandse correspondentievriendin, hoe ze aangesproken wilde worden.
Brieven voornamelijk gericht aan mevrouw Abendanon, echtgenote van de directeur van het Departement van Onderwijs, Eredienst en Nijverheid, vormen de basis van de monoloog “Noem mij maar Kartini”. Ze zijn geschreven in de periode 1900 – 1904.

Toen ik jaren geleden een korte levensbeschrijving over Kartini las en wat later haar vele brieven, raakte ik onder de indruk van haar persoonlijkheid. Niet alleen door haar prachtige Nederlandse taalgebruik, maar ook door haar wilskracht, haar warmte en vooral door haar moed. Een jonge vrouw die in díe tijd – de vorige eeuwwisseling – opkwam voor de rechten van de vrouw, voor de rechten van haar landgenoten. Ondanks de tegenwerking die ze ondervond van haar naaste omgeving, ondanks de strenge inlandse gebruiken (de adat) die haar “kooiden”, hield ze vast aan haar idealen en ideeën. Keer op keer moest ze pijnlijke teleurstellingen incasseren en iedere keer weer zag ze een opening om toch haar doel te bereiken.
Tijdens het lezen van de brieven genoot ik van de ingetogen maar ook passievolle ontboezemingen van Kartini, van haar genegenheid voor haar familie en van haar grote liefde voor de Javaanse cultuur en natuur: de gamelanmuziek, het houtsnij- en goudsmeedwerk, de textiele kunst en niet te vergeten de zee.

De brieven hebben een eeuw later niets aan kracht ingeboet en geven een aangrijpend beeld van een leven van een regentendochter in het voormalige Nederlands-Indië dat bepaald werd door inlandse tradities, uithuwelijking, polygamie, invloeden van het kolonialisme en de westerse cultuur.

-tekst- en speladviezen: Trins Snijders
-duur: 90 minuten*
-eerste voorstelling: Theater Zwembad De Regentes, 19 oktober 2006
(*) Er zijn verschillende versie beschikbaar die in overleg aangepast kunnen worden. De voorstelling leent zich – indien gewenst – voor een nagesprek.

Anita Poolman werkt regelmatig samen met danseres Romanita Santoso. Deze versie van ‘Noem mij maar Kartini’ (een compositie van dans en woord) wordt afgewisseld met speciaal op de monoloog toegespitste Javaanse dansimprovisaties.

‘Kidung Agung’/het Hooglied van Koning Salomo

Hoogl 09kl RGB (Custom)
Ono Kidung

Er is een lied
Een lied vol betekenis
Een lied van liefde
Kidung Agung
Hooglied
Lied der liederen

De voorstelling is een samensmelting van voordrachtskunst en Javaanse dans en is gebaseerd op fragmenten uit het oudtestamentische Bijbelboek Hooglied van koning Salomo. ‘Kidung Agung’, de titel voor Salomo’s Hooglied in de Javaanse bijbel, is een vertelling die het nabije en verre Oosten met het Westen verbindt.

Anita Poolman speelt de sterk beeldende, oosters getinte en prachtig poëtische teksten. De gamelanmuziek is uitgekozen door Romanita Santoso, die geïnspireerd door de rijke poëzie de choreografie heeft gemaakt: een combinatie van hoofse Javaanse klassieke danstaal en -techniek en moderne bewegingsexpressie.

De teksten zijn uit de Naardense Bijbel. Voor deze uitgave is de vertaler, Pieter Oussoren, teruggegaan naar de oorspronkelijke bronteksten.

-muziekkeuze, choreografie, dans: Romanita Santoso
-voordracht: Anita Poolman
-muziek: gamelanmuziekopnames (midden- en west-Javaans)
-duur: 60 minuten (excl. pauze); 30 minuten (lunchvoorstelling o.i.d.)
-kostuums en rekwisieten: Henny Breton van Groll en Romanita Santoso
-productie: Stichting Wisma Ulah Budaya, 2011

‘Betoverde Wereld, muzikaal sprookje over donker en licht, over verdriet en schoonheid ‘

DSC_0390 (Custom)

foto: Mieke Schlaman

Muzikaal sprookje voor kinderen van 9-12 jaar

Lang geleden woonden er eens twee koningskinderen in een paleis zonder liefde. De strenge koning was druk met zijn leger. De koude koningin was alleen maar op zoek naar een prins en een prinses, die met de twee koningskinderen moesten trouwen. Ze had nergens anders tijd voor. Dan was er ook nog de boze en wrede gouvernante. De twee koningskinderen waren ongelukkig en bang, maar ze hadden elkaar en ze hielden van muziek. Vooral de betoverende klanken van de bijzondere luit, Prins Dikbuik, verwarmden hun hart en gaven toverkracht. De prinses trouwde en ze toverde de grauwe stad waarin ze ging wonen in de mooiste stad van heel Europa. Haar broer, de prins, werd een krachtige en machtige koning. Als ze bij elkaar op bezoek kwamen, speelden ze samen altijd op de luit … en zo verjoegen ze hun donkere kinderjaren!
Verteller: Anita Poolman
Luit: Ciska Mertens en Earl Christy
Duur: 45 minuten
Geschikt voor kleine theaters, basisscholen, bibliotheken e.d.

Ik weet het niet, ik weet het wel,
maar nu weet ik het zeker!
Al is het leven nog zo wonderbaarlijk goed of slecht,
ik blijf erin geloven:
in het donker – in het stikdonker,
in moeilijke en gevaarlijke tijden,
eens wordt het licht …
(Goethe/vrije vertaling)

‘Van Nutteloozen Toeschouwer tot Voordrachtskunstenaar’

een voorstelling over de laatste jaren van Louis Couperus

“Het bewustzijn is over mij gekomen, dat ik niet anders ben dan een toeschouwer …” Louis Couperus, augustus 1914

“Het bewustzijn is over mij gekomen, dat ik niet anders ben dan een toeschouwer …”
Louis Couperus, augustus 1914

Anita Poolman draagt voor uit werk van Louis Couperus: een keuze uit zijn aangrijpende feuilletons in briefvorm en uit zijn voordrachten tussen 1915 – 1923.
Romanita Santoso lardeert en omlijst de voorstelling met pianowerken van Nederlandse componisten.
In 1915 keerden Louis Couperus en zijn vrouw Elisabeth na een jarenlang verblijf in het buitenland terug naar Den Haag. In de zomer van het jaar daarvoor verbleven ze in München en werden ze overvallen door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Onzekere en spannende weken braken aan. Hij voelde zich een “nutteloze toeschouwer”. Hij probeerde zijn tijd te begrijpen en legde dit op indringende wijze vast in brieven, die later gepubliceerd zouden worden in het dagblad Het Vaderland. Kort na zijn terugkeer werd hij gevraagd lezingen te houden. Zijn optredens waren een ware rage. Hij ontpopte zich als een ware voordrachtskunstenaar.

De levensvragen die Couperus zich stelde, zijn nog altijd onze vragen. Hoe kan een mens zichzelf overeind houden in een wereld waarin alles vergankelijk is, waarin geen blijvend houvast te vinden is in geloof, filosofie, ideologie …? (Bas Heijne uit zijn essay: Angst en schoonheid, De Bezige Bij, 2013)

scenario/spel: Anita Poolman
muziekkeuze/piano: Romanita Santoso
speladvies: Trins Snijders
duur: avondvullend (een verkorte versie is in overleg mogelijk)
muziek: pianowerken van Alexander Voormolen, Van den Sigtenhorst Meyer, Jaya Suprana

eerste voorstellingen in Theater Branoul: 12, 13 en 15 november 2015

facebookpagina ‘Van Nutteloozen Toeschouwer tot Voordrachtskunstenaar’